سيد على اكبر برقعى قمى

59

كاخ دلاويز يا تاريخ شريف رضى ( فارسى )

مجامع ديگرى در بغداد دائر بود از جمله مجمع علمى شريف مرتضى كه از دانشمندان فلسفه و كلام و فقه و اصول مركب بود و از جمله مجمع علمى شيخ مفيد كه از اعاظم فقهاء و متكلمين اماميه است و از جمله مجمع علمى شرف الدوله ابو نصر مذكور بود و از جمله مجمع علمى ابو حامد اسفراينى از فقهاى شافعيه بود بارى از اينجا ميتوان وسعت اطلاع و اشتهار علمى شريف رضى را دانست و چيزى كه شريف رضى را از ديگران ممتاز نموده اينست كه وى با همه اشتغالى كه بمنصب نقابت و ولايت ديوان مظالم و غير آنها داشت از تدريس و تصنيف بر كنار نبود و ميدانيم چنان مشاغل خاطر را آشفته دارد و از آرامى كه لازمه تدريس و تصنيف است بر كنار دارد و از طرف ديگر همه اينها در عمر كوتاه وى انجام گرفت براستى بايد گفت شريف رضى از آيات بزرگ خدا بوده و گرنه عادتا بسى مشكل افتد كه اين همه آثار آن هم با آن همه گرفتارى آن هم در عمر كوتاه از يكتن باقى بماند نظم و نثر شريف رضى درباره نظم شريف از نگارش موضوعهاى مهم باز نايستيم اكنون از نثر و اسلوب انشاء و ترسل وى سطرى چند بنگاريم ارباب تراجم همچنانكه شريف رضى را در شمار دانشمندان بزرگ و شاعران نيكو سنج ذكر كنند همچنين او را از مترسلان بليغ دانند و در فصلى كه بعنوان ستايش بزرگان از شريف رضى بيارم ببخشى از آنها اشارت كنم اجمال سخن اينست كه وى در اسلوب انشاء قدرتى فزون داشته و بعضى از ارباب تراجم رسائل نثريه او را چهار مجلد گفته‌اند دريغ كه از رسائل نثريه وى در موقع پرداختن اين كتاب حاضر نداشتم تا براى نمونه هر چند مختصر باشد بنگارم لكن هرگاه از خود شريف رضى بپرسيم در جواب مىشنويم كه نثرش از نظمش در نظرش عاليتر بوده است بشهادت اين بيت نظم و نثر قد طمحت اليهما * صعدا و يعنوا للاخير الاول